Tiro en la cabeza de Jaime Rosales, esta semana na Sala Fernando Rey do Fórum Metropolitano dentro do ciclo Colleita española.

Horario: Xoves 21, 20:30. Venres 22, 20:30 e 23:00. Sábado 23, 17:30 e 20:30 (a proxección do venres ás 23:00 é gratuíta).

Hai apenas uns días que rematou a edición número doce do Festival de Cine de Málaga, exclusivamente dedicado ao cinema español e que leva anos convertido no gran punto de reunión da industria do estado. Dentro da súa exhaustiva programación sorprendía a presenza dunha sección titulada El otro cine español, composta por un pequeno ciclo de só catro longametraxes e dúas sesións de curtas que incluía traballos de José Luis Guerín, Pere Portabella, Albert Serra, Daniel Villamediana, Isaki Lacuesta e Gonzalo de Lucas. No texto de presentación falábase deles coma dun cinema “raro, minotario, experimental”, un “gran descoñecido” que porén é o que máis e mellor se coñece fóra das nosas fronteiras, alén dos xa ben asentados Almodovar, Amenábar ou Isabel Coixet.

Mais... ten sentido realmente falar de “outro cinema”? Cal é, entón, o cinema español prototípico, o maioritario, o que non é “o outro”? Hai en España un cinema de consumo popular masivo ben definido, que ateiga as salas de espectadores, en oposición a un cinema de intencións artísticas? Que é máis popular, un filme esixente coma La soledad de Jaime Rosales, que co impacto dos seus Premios Goya chegou por ter máis de cen mil espectadores, ou calquera desas comedias vulgares que pretenden ser grandes éxitos e acaban pasando sen pena nin gloria polas salas comerciais?

No fondo destas cuestións o que latexa aínda é un triste prexuízo contra o cinema feito en España, que un bo número de afeccionados consideran con diferenza peor que o que se fai noutras partes do planeta. Mais as comparacións non poden facerse en termos absolutos, senón relativos. Cantas obras mestras feitas nos Estados Unidos identificamos cada ano sobre unha produción xeral formada por certos e centos de filmes? Que porcentaxe sae? E en Italia ou Alemaña? Fronte ao tópico pesimista que acredita nun cinema español que aínda hoxe sería “políticamente ineficaz, socialmente falso, intelectualmente ínfimo, estéticamente nulo e industrialmente raquítico”, empregando as mesmas palabras do célebre manifesto das conversacións de Salamanca impulsadas en 1955 por Bardem e Martin Patino, a realidade é que temos un bo número de autores de interese, algúns deles moi novos e capaces de competir en igualdade de condicións nos circuitos internacionais. A Sala Fernando Rey festexa en maio a diversidade da colleita española máis recente cun ciclo que aposta polas novas voces aparecidas nunha industria tan boa e tan mala como calquera outra.

Martin Pawley